Pierwsze kilka minut lekcji często decyduje o tym, jak uczniowie wejdą w dalszą pracę. Szczególnie przy starszych uczniach dobrze widać, że przejście z przerwy, rozmowy z kolegami czy poprzedniego przedmiotu do pracy po angielsku nie zawsze następuje automatycznie. Potrzebują chwili, żeby się przestawić, przypomnieć sobie język i zacząć go używać.
Dlatego zawsze rozpoczynam lekcję od krótkiego warm-upu. Nie musi to być gra ani specjalnie przygotowana aktywność. Często wystarczą dwie lub trzy minuty pracy z tablicą, kilka słów albo jedno dobrze dobrane pytanie. Najważniejsze jest to, żeby rozgrzewka miała konkretny cel i prowadziła do tego, co będziemy robić później.
Jeśli zależy nam przede wszystkim na uruchomieniu mówienia, warto też dobrze przemyśleć samo pytanie i podpowiedzi, które dajemy uczniom. Więcej o tym pisałam w artykule o wykorzystaniu promptów w speakingu.
Dobry warm-up na lekcji angielskiego to krótka aktywność rozpoczynająca zajęcia, której zadaniem jest aktywowanie języka, wiedzy albo pomysłów potrzebnych uczniom w dalszej części lekcji.
Zacznij od prostego celu
Przy planowaniu rozgrzewki warto najpierw zastanowić się, czego właściwie od niej potrzebujemy. Najczęściej będzie to jedna z trzech rzeczy: przypomnienie materiału z poprzedniej lekcji, przygotowanie uczniów do nowego tematu albo po prostu uruchomienie mówienia.
Możemy więc myśleć o warm-upach w trzech prostych kategoriach:
- RECALL – przypominamy język, który uczniowie już poznali,
- CONNECT – łączymy wcześniejszy materiał z tym, co pojawi się za chwilę,
- HOOK – wzbudzamy ciekawość i wprowadzamy nowy temat.
Nie zawsze potrzebujemy efektownego początku. Jeśli uczniowie w ciągu pierwszych trzech minut przypomną sobie kilka słów z poprzedniej lekcji i użyją ich w zdaniu, rozgrzewka zrobiła dokładnie to, czego od niej oczekujemy.
1. Speed Recall – szybkie przypomnienie słownictwa
To jedna z najprostszych aktywności, do których często wracam. Na początku lekcji mówię:
You have 30 seconds. Write down as many words as you can remember from our last lesson.
Po chwili uczniowie porównują swoje listy w parach, a następnie wybierają dwa lub trzy słowa i próbują użyć ich w jednym zdaniu.
Taki warm-up sprawdza się szczególnie dobrze po lekcji poświęconej nowemu słownictwu. Zamiast ponownie pokazywać uczniom listę wyrazów, prosimy ich, żeby sami wydobyli je z pamięci.
Przy mocniejszej grupie można zwiększyć wymagania:
Use three words in one sentence.
albo:
Create a short story using four words.
W ten sposób proste przypomnienie słówek szybko przechodzi w produkcję językową.
2. Wrong or Right? – wracamy do gramatyki
Jeżeli wiem, że na poprzedniej lekcji pojawiały się charakterystyczne błędy, czasami właśnie od nich zaczynam kolejne zajęcia. Zapisuję na tablicy trzy lub cztery zdania, na przykład:
Yesterday I go to school.
She watched a film last night.
Did you went out yesterday?
Zadaniem uczniów jest zdecydowanie, które zdania są poprawne, a następnie poprawienie błędnych przykładów.
Możemy zrobić to bardzo spokojnie przy tablicy albo dodać prosty element ruchowy, np. umówić się, że uczniowie wstają przy zdaniu poprawnym, a zostają na miejscach przy błędnym.
Taką rozgrzewkę łatwo dopasować do właściwie każdej struktury gramatycznej. Dobrze sprawdza się też wtedy, kiedy chcemy wrócić do błędu, który pojawiał się w pracach pisemnych albo podczas wcześniejszego speakingu.
3. What’s the Connection? – wprowadzenie nowego tematu
Nie zawsze chcę zaczynać lekcję od podania tematu. Czasami ciekawiej jest dać uczniom kilka elementów i pozwolić im samodzielnie odkryć, dokąd zmierzamy.
Na tablicy mogą pojawić się trzy hasła:
broken window – police – night
Pytam wtedy:
What connects these three things?
Uczniowie próbują znaleźć wspólną historię:
Maybe there was a burglary.
Someone broke into a house.
The police arrived at night.
W ciągu dwóch minut możemy w ten sposób wejść w słownictwo związane z crime, storytellingiem albo powtórzeniem Past Simple i Past Continuous.
Lubię tę aktywność szczególnie przed nowym tematem, ponieważ uczniowie nie dostają od razu gotowej odpowiedzi. Najpierw próbują połączyć fakty, przewidzieć temat i wykorzystać język, który już znają.
4. Which do you prefer? – proste pytanie, dłuższa odpowiedź
Pytania o preferencje są jednym z najłatwiejszych sposobów na szybki speaking:
Summer or winter?
Films at home or at the cinema?
City or countryside?
Texting or calling?
Samo wskazanie jednej opcji niewiele jednak daje, dlatego zawsze dodaję Why? albo podaję uczniom krótki support:
I prefer … because …
I’d rather … than …
It depends, but usually …
Przy nastolatkach dobrze działa też wersja, w której jedna strona klasy oznacza opcję A, a druga opcję B. Po dokonaniu wyboru uczniowie rozmawiają przez chwilę z osobą stojącą obok i uzasadniają swoją decyzję.
Tę samą aktywność możemy później wykorzystać do ćwiczenia comparatives, giving opinions czy konkretnego słownictwa z danego działu.
5. Guess the Word – ale z utrudnieniem
Klasyczne zgadywanie słów może bardzo szybko stać się wartościowym ćwiczeniem z parafrazy, jeśli dodamy jedno ograniczenie.
Uczeń opisuje słowo, ale nie może użyć trzech najbardziej oczywistych wyrazów. Dla hasła TEACHER zakazane mogą być na przykład:
school – students – teach
Uczeń musi więc znaleźć inną drogę:
It’s a person who works with young people.
This person explains different things.
You can see this person almost every day.
Jeżeli pracujemy ze słabszą klasą albo wiemy, że dla części uczniów taka wersja będzie na początku zbyt trudna, możemy zrobić dokładnie odwrotnie. Zamiast zakazywać tych trzech słów, pozwalamy uczniowi właśnie ich użyć jako podpowiedzi:
TEACHER
Use:
school – students – teach
Wtedy uczeń nadal sam buduje definicję, ale ma już kilka punktów zaczepienia, na przykład:
It’s a person who works at school and teaches students.
Z czasem możemy stopniowo ograniczać podpowiedzi: najpierw dać trzy słowa, później dwa, jedno, a na końcu przejść do wersji, w której najbardziej oczywistych wyrazów nie wolno używać.
To prosta aktywność, ale bardzo dobrze pokazuje uczniom, że brak jednego słowa nie musi oznaczać końca wypowiedzi. Jednocześnie łatwo dopasować poziom trudności do konkretnej klasy, nie zmieniając samego zadania. Warto też pamiętać, że umiejętność opisania czegoś innymi słowami przydaje się później zarówno w speakingu, jak i w prawdziwej komunikacji.
6. Question + Prompts – kierujemy wypowiedzią
Czasami problemem nie jest samo pytanie, ale to, że uczeń odpowiada jednym bardzo prostym zdaniem. W takiej sytuacji zamiast dodawać kolejne pytania, możemy podać trzy krótkie prompty.
Zamiast tylko:
What does your best friend look like?
możemy dodać:
Use: tall / friendly / has got
Przy powtórzeniu Past Simple:
What did you do last weekend?
Use: went / with / because
A przy opisie pokoju:
Describe your room.
Use: next to / opposite / there is
Prompty pomagają skierować wypowiedź na język, który chcemy utrwalić. Uczeń nadal sam buduje odpowiedź, ale ma niewielkie podparcie, które ułatwia rozpoczęcie mówienia.
Jeśli chcesz wykorzystać ten sposób bardziej systematycznie, tutaj znajdziesz mój schemat WHAT? → WHY? → WHEN? → EXAMPLE? i przykłady pracy z nim.
7. 30-Second Story – szybki storytelling
Do tej aktywności wystarczą trzy elementy zapisane na tablicy:
a phone – 11 p.m. – a strange message
Uczniowie mają chwilę na przygotowanie, a następnie w parach próbują stworzyć krótką historię, w której pojawią się wszystkie trzy elementy.
Jeżeli zależy nam na konkretnej strukturze, możemy dodać warunek:
Use Past Simple.
albo:
Use at least one sentence in Past Continuous.
Ciekawym rozwinięciem jest zmiana partnera po pierwszej rundzie. Uczeń opowiada historię ponownie, ale tym razem musi dodać jeden nowy szczegół. Dzięki temu druga wypowiedź zazwyczaj jest już bardziej płynna i rozbudowana.
Jeżeli Twoja klasa lubi takie krótkie historie, podobny pomysł wykorzystałam w materiale Finish the Mystery, w którym uczniowie rozwijają tajemnicze początki historii, używając Past Simple i Past Continuous.
Najczęstsze błędy i jak ich uniknąć
Najczęstszy problem z warm-upami pojawia się wtedy, kiedy rozgrzewka zaczyna zajmować zbyt dużą część lekcji. Jedno pytanie rozwija się w długą rozmowę, a pięciominutowa gra przeciąga się do piętnastu minut. Sama aktywność może być bardzo udana, ale później brakuje czasu na właściwy cel lekcji.
Dlatego dobrze jest z góry założyć, że warm-up potrwa około 3–5 minut i przygotować naturalne przejście do kolejnego zadania.
Drugim problemem jest wybieranie rozgrzewki tylko dlatego, że jest ciekawa. Jeśli lekcja dotyczy Past Continuous, a przez pierwsze pięć minut uczniowie rozmawiają o swoich ulubionych potrawach, trudno mówić o płynnym rozpoczęciu lekcji. Lepiej, żeby warm-up aktywował właśnie ten język lub temat, który za chwilę będzie potrzebny.
Warto też zmieniać formę. Nawet dobra aktywność stosowana na każdej lekcji szybko staje się przewidywalna. Nie potrzebujemy jednak kilkudziesięciu różnych gier. Kilka prostych schematów, które można dowolnie dopasowywać do tematu, w zupełności wystarczy.
Jak wybrać warm-up przed lekcją?
Przed zajęciami zwykle wystarczy odpowiedzieć sobie na jedno pytanie:
Co chcę uruchomić w głowach uczniów przez pierwsze trzy minuty?
Może to być słownictwo z poprzedniej lekcji, konkretna struktura gramatyczna, pomysły związane z nowym tematem albo pytanie, które przygotuje uczniów do dłuższego speakingu.
Kiedy cel jest jasny, znacznie łatwiej dobrać aktywność. Rozgrzewka przestaje być wtedy osobnym dodatkiem do lekcji i staje się jej pierwszym, naturalnym etapem.
FAQ – warm-up na lekcji angielskiego
Ile powinien trwać warm-up?
Najczęściej wystarczą 3–5 minut. Przy bardzo krótkiej aktywności powtórkowej czasami potrzebne są nawet tylko dwie minuty.
Czy warm-up musi być związany z tematem lekcji?
Nie zawsze bezpośrednio, ale dobrze, jeśli aktywuje język albo umiejętność, która za chwilę będzie potrzebna. Dzięki temu przejście do dalszej części lekcji jest bardziej naturalne.
Czy na każdej lekcji trzeba robić inną rozgrzewkę?
Nie. Warto mieć kilka prostych formatów i zmieniać tylko słownictwo, pytania czy struktury. Uczniowie znają wtedy zasady aktywności, ale jej treść pozostaje świeża.
Czy warm-up można wykorzystać do powtórki gramatyki?
Tak. Krótkie zdania do poprawienia, pytania z określoną strukturą albo 30-second story świetnie sprawdzają się jako szybkie przypomnienie gramatyki.
Co zrobić, jeśli uczniowie nie chcą mówić na początku lekcji?
Warto najpierw dać im chwilę na przygotowanie indywidualne albo rozmowę w parach. Dla wielu uczniów łatwiej jest powiedzieć coś najpierw jednej osobie niż od razu odpowiadać przed całą klasą.
Na zakończenie
Dobry warm-up nie musi wymagać dodatkowych materiałów ani długiego przygotowania. Znacznie ważniejsze jest to, żeby miał jasny cel i prowadził uczniów w stronę tego, co będą robić w dalszej części lekcji.
Kilka prostych formatów wystarczy, żeby regularnie rozpoczynać zajęcia inaczej, a jednocześnie nie poświęcać na przygotowanie kolejnych aktywności zbyt dużo czasu.
Jeśli chcesz mieć kilka takich aktywności zawsze pod ręką, przygotowałam również 10 szybkich warm-upów dla nastolatków. Wszystkie są krótkie, no-prep albo wymagają tylko tablicy i można je łatwo dopasować do tematu lekcji.
Dodaj komentarz