Czytanie nie musi kończyć się na odpowiedziach do tekstu. Czasami wystarczy inaczej zorganizować pracę, żeby uczniowie zaczęli wykorzystywać przeczytane informacje w rozmowie.
Jedną z metod, do których chętnie wracam, jest jigsaw reading. Sprawdza mi się szczególnie wtedy, gdy zależy mi na połączeniu czytania ze speakingiem i chcę, żeby każdy uczeń miał konkretną rolę do odegrania.
Na czym to polega? Uczniowie nie czytają całego tekstu. Każda grupa otrzymuje inny fragment, a następnie musi przekazać najważniejsze informacje pozostałym. Dopiero po ich połączeniu powstaje pełny obraz wydarzeń lub omawianego zagadnienia.
Brzmi prosto, ale powodzenie tego zadania zależy przede wszystkim od dobrej organizacji.
Jak przygotowuję jigsaw reading?
Zaczynam od podzielenia tekstu na kilka części. Najczęściej są to trzy lub cztery fragmenty, chociaż ich liczba zależy od tematu i wielkości grupy.
Najważniejsze jest dla mnie to, żeby każdy fragment wnosił coś nowego. Jeśli uczniowie mogą wykonać zadanie bez wysłuchania pozostałych osób, cała idea jigsaw reading traci sens.
Do każdego tekstu przygotowuję kilka pytań pomagających wybrać najważniejsze informacje. Czasami zamiast pytań podaję słowa kluczowe, które uczniowie powinni wykorzystać podczas ustnego streszczania swojej części.
To rozwiązanie szczególnie dobrze sprawdza się w grupach, które mają trudność z samodzielnym opowiadaniem dłuższego tekstu.
Etap 1. Praca w grupach eksperckich
Najpierw dzielę klasę na grupy eksperckie. Każda otrzymuje inny fragment tekstu. Uczniowie czytają go, wspólnie wyjaśniają trudniejsze fragmenty i przygotowują się do przekazania informacji innym.
Nie zależy mi na tym, żeby zapisywali pełne streszczenie. Wolę, kiedy wypisują kilka najważniejszych faktów lub słów kluczowych. Zanim przejdziemy dalej, proszę uczniów, żeby spróbowali opowiedzieć swój fragment we własnej grupie.
To bardzo ważny moment. Każdy uczeń, a nie tylko jedna osoba z grupy, powinien być przygotowany do roli eksperta. Dzięki temu w kolejnym etapie nie zdarza się tak często, że jedna osoba mówi, a pozostali tylko słuchają.
Etap 2. Tworzenie grup mieszanych
Kiedy uczniowie są już przygotowani, zmieniam skład grup.
Organizuję to w prosty sposób. Jeśli mam cztery grupy eksperckie pracujące z tekstami A, B, C i D, przydzielam uczniom w każdej z nich kolejne numery. Następnie wszystkie jedynki tworzą nową grupę, wszystkie dwójki kolejną itd.
W ten sposób w każdej nowej grupie spotykają się eksperci od różnych fragmentów. Teraz każdy uczeń opowiada swoją część, a pozostali słuchają i robią notatki.
Staram się pilnować jednej zasady: uczniowie nie pokazują sobie tekstów i nie odczytują ich słowo w słowo. Mają przekazać informacje własnymi słowami. Zachęcam również do zadawania pytań. Jeśli coś jest niejasne, można poprosić o powtórzenie, wyjaśnienie albo dodatkowy szczegół.
Właśnie tutaj pojawia się najwięcej wartościowej pracy językowej. Uczniowie muszą nie tylko mówić, ale też słuchać ze zrozumieniem i reagować na wypowiedzi innych.
Etap 3. Składamy informacje w całość
Po wymianie informacji uczniowie wykonują wspólne zadanie. Może to być uzupełnienie tabeli, odtworzenie chronologii wydarzeń, odpowiedź na pytania albo rozwiązanie problemu na podstawie zebranych informacji.
Lubię wykorzystywać różnego rodzaju information maps i arkusze do notowania. Pomagają uczniom uporządkować informacje, szczególnie gdy teksty zawierają dużo nazwisk, dat czy wydarzeń. Na zakończenie krótko sprawdzamy odpowiedzi i wyjaśniamy ewentualne wątpliwości.
Na co zwracam uwagę podczas pracy
Przede wszystkim na to, czy wszyscy uczniowie rzeczywiście uczestniczą w wymianie informacji.
Niektórym łatwo przychodzi opowiadanie, inni potrzebują więcej wsparcia. W grupach o zróżnicowanym poziomie językowym staram się więc stosować zasadę One Task, Different Support. Wszyscy mają ten sam cel – przygotować się do roli eksperta i przekazać informacje pozostałym osobom – ale nie wszyscy muszą dochodzić do niego w ten sam sposób.
Uczniom, którzy potrzebują większej pomocy, mogę podać pytania naprowadzające, słowa kluczowe lub początki zdań. Ci, którzy radzą sobie swobodniej, samodzielnie wybierają najważniejsze informacje i decydują, jak je przedstawić.
Przydatne okazują się również zwroty, z których uczniowie mogą korzystać podczas wymiany informacji:
- According to my text…
- The most important information is…
- Another interesting detail is…
- Could you explain that again?
- What happened next?
Ważne, żeby takie wsparcie nie zamieniało się w gotowy tekst do odczytania. Uczniowie nadal powinni samodzielnie formułować wypowiedzi, a pytania i podpowiedzi mają im jedynie ułatwić to zadanie.
Warto też pamiętać, żeby nie zaczynać od zbyt długich fragmentów. Jeśli uczniowie wcześniej nie pracowali tą metodą, lepiej przeprowadzić ją najpierw na krótszym tekście. Z czasem można wprowadzać bardziej rozbudowane materiały i stopniowo ograniczać liczbę podpowiedzi.
Jigsaw reading w praktyce – The Gunpowder Plot
Właśnie na tej metodzie oparłam jedną z lekcji Lesson Beats: The Gunpowder Plot – Can You Solve the Mystery? na poziomie B1+/B2.
Zamiast jednego tekstu przedstawiającego całą historię spisku z 1605 roku przygotowałam cztery dokumenty.Jeden dotyczy motywów spiskowców, drugi przygotowań do zamachu, trzeci anonimowego listu ostrzegawczego, a czwarty odkrycia spisku przez władze.
Uczniowie najpierw pracują jako eksperci, a następnie przekazują sobie informacje, uzupełniając wspólny Detective Record Sheet. Na końcu muszą połączyć wszystkie dowody i odpowiedzieć na pytania dotyczące wydarzeń oraz ich konsekwencji.
To przykład lekcji, w której czytanie staje się punktem wyjścia do rozmowy, a nie tylko kolejnym zadaniem sprawdzającym rozumienie tekstu.
[Zobacz materiał The Gunpowder Plot – Jigsaw Reading B1+/B2]
Dlaczego wracam do tej metody
Bardzo lubie tą metodę z kilku powodów. Po pierwsze, jigsaw reading wymaga od uczniów większej samodzielności. Każdy odpowiada za określoną część informacji, więc ma realny powód, żeby przygotować się do wypowiedzi. Dodatkowo uczniowie ćwiczą parafrazowanie, zadawanie pytań i uważne słuchanie, a nie tylko wyszukiwanie odpowiedzi w tekście.
Czytanie ma tu konkretny cel komunikacyjny — uczniowie potrzebują siebie nawzajem, żeby wykonać zadanie.
Dodaj komentarz