Wyobraźmy sobie prostą sytuację na lekcji. Pokazujemy uczniom ilustrację: wieczór, pada deszcz, ktoś czeka na przystanku, obok przejeżdża samochód. Pytamy, co działo się chwilę wcześniej i co wydarzyło się nagle. Bardzo szybko okazuje się, że do opowiedzenia tej sceny potrzebne są dwa różne sposoby mówienia o przeszłości. Jednym opisujemy to, co już trwało: It was raining. A man was waiting for a bus. Drugim wprowadzamy wydarzenie, które zmienia sytuację: Suddenly, a car stopped.
Właśnie dlatego storytelling tak dobrze sprawdza się przy Past Simple i Past Continuous. Zamiast zaczynać od wyboru czasu w oderwanych zdaniach, możemy od razu pokazać uczniom, jak oba czasy współpracują w historii. Gramatyka przestaje być wtedy wyborem między dwiema nazwami czasów, a zaczyna pełnić konkretną funkcję w opowiadaniu.
Zacznij od obrazu sytuacji, nie od reguły
Past Continuous najłatwiej zrozumieć wtedy, gdy uczeń zobaczy go jako część większej sytuacji. Zamiast od razu przypominać konstrukcję was/were + verb-ing, możemy pokazać zdjęcie lub ilustrację i poprosić uczniów o opisanie tego, co się na niej dzieje.
Pomogą proste pytania:
What was happening?
What were the people doing?
What was the weather like?
Uczniowie mogą powiedzieć:
It was raining.
A woman was waiting for a bus.
Two boys were talking near the shop.
W ten sposób Past Continuous zaczyna pełnić swoją naturalną funkcję: tworzy tło historii i pokazuje sytuację, która już trwała.
Dopiero wtedy warto dołożyć wydarzenie:
Suddenly, a car stopped.
The woman dropped her bag.
Someone ran out of the shop.
Past Simple przesuwa historię do przodu. Takie rozróżnienie jest dla wielu uczniów znacznie bardziej czytelne niż zapamiętywanie, że jeden czas opisuje „czynność długą”, a drugi „czynność krótką”.
Chcesz przećwiczyć ten schemat z uczniami?
Przygotowałam zestaw 6 kart do ćwiczenia Past Continuous i Past Simple w kontekście krótkich historii. Każda karta pomaga uczniom najpierw opisać tło sytuacji, a następnie dodać wydarzenie, które przesuwa historię do przodu.
Wykorzystaj prosty schemat BACKGROUND → EVENT
Na początku dobrze jest dać uczniom strukturę, która pomoże im uporządkować historię:
BACKGROUND → EVENT
- I was walking home when I heard a strange noise.
- We were having dinner when the lights went out.
- Tom was waiting for the train when he saw an abandoned suitcase.
Możemy przygotować dwie grupy kart. Na jednych znajdują się początki historii:
I was walking through the park…
We were driving home…
Anna was studying in her room…
Na drugich – niespodziewane wydarzenia:
…when someone screamed.
…when the car suddenly stopped.
…when she heard a knock at the window.
Uczeń losuje po jednej karcie i łączy obie części. W pierwszej rundzie może po prostu zbudować jedno poprawne zdanie. W kolejnej warto poprosić go o dodanie jednego lub dwóch zdań rozwijających historię.
Dlaczego ten etap jest ważny? Ponieważ uczeń nadal otrzymuje wsparcie, ale nie ogranicza się już do wpisania odpowiedniej formy czasownika w gotową lukę.
Daj uczniom powód do opowiadania
Storytelling działa najlepiej wtedy, gdy uczeń rzeczywiście chce dowiedzieć się, co się wydarzyło albo musi przekazać komuś część informacji.
Dobrym kontekstem są tajemnice, niespodziewane zdarzenia i krótkie historie detektywistyczne. Nie potrzebujemy przy tym skomplikowanej fabuły.
Możemy zacząć od jednej informacji:
At 9 p.m. somebody stole a laptop from the school office.
Każdy uczeń otrzymuje rolę i krótką informację o tym, co robił w tym czasie.
I was waiting for the bus.
I was talking to my teacher.
I was practising basketball in the gym.
Następnie uczniowie rozmawiają ze sobą:
What were you doing at 9 p.m.?
Who were you with?
What happened next?
Did you see anything unusual?
W tym zadaniu Past Continuous służy do przedstawienia alibi i opisania sytuacji, a Past Simple pojawia się naturalnie wtedy, kiedy uczniowie pytają o konkretne wydarzenia.
Gramatyka staje się więc narzędziem potrzebnym do wykonania zadania, a nie jego jedynym celem.
Jeżeli chcesz wykorzystać to ćwiczenie bez przygotowywania własnych kart pobierz moje karty tutaj.
Przygotowałam zestaw 12 początków historii i 12 niespodziewanych wydarzeń, które uczniowie mogą losować, łączyć i rozwijać w krótkie opowieści z użyciem Past Continuous i Past Simple.
Zobacz też nasz wpis o nauczaniu Conditionals przez mówienie → Conditionals przez speaking: ćwiczenia B1–B2
Stopniowo ograniczaj podpowiedzi
Nie każdy uczeń od razu będzie potrafił stworzyć krótką historię samodzielnie. Szczególnie w klasach 6–8 dobrze jest przez jakiś czas zostawić na tablicy kilka konstrukcji, z których można skorzystać:
While I was…
Suddenly…
Then…
A few minutes later…
When I…
Możemy też zastosować prosty schemat:
LOOK → DESCRIBE → ADD AN EVENT → CONTINUE THE STORY
Najpierw uczeń opisuje tło. Następnie dodaje jedno wydarzenie, a dopiero później rozwija historię.
W kolejnych rundach stopniowo zabieramy wsparcie. Zamiast gotowych początków zdań zostają pojedyncze słowa, a później tylko obrazek albo krótkie hasło.
Dzięki temu przejście od ćwiczenia kontrolowanego do swobodniejszego speakingu nie jest dla ucznia nagłym skokiem.
Rozwijaj historię jednym pytaniem na raz
Często nie trzeba prosić ucznia od razu o długą opowieść. Lepszy efekt daje stopniowe dokładanie kolejnych informacji.
Uczeń zaczyna:
I was walking home when I saw a man running across the street.
Nauczyciel albo partner może dopytać:
What was he wearing?
Where was he going?
What happened next?
How did you react?
Historia zaczyna się rozwijać, a uczeń kilka razy wraca do obu czasów bez wykonywania kolejnego klasycznego ćwiczenia gramatycznego.
Takie pytania można również zapisać na kartach i pozwolić uczniom samodzielnie prowadzić rozmowę w parach.
Najczęstsze błędy i jak ich uniknąć
Jednym z częstszych problemów jest opowiadanie całej historii w Past Simple:
I walked home. It rained. People waited for the bus.
Zamiast od razu poprawiać każde zdanie, warto wrócić do sytuacji i zapytać:
What was already happening?
To często wystarcza, żeby uczeń sam zauważył, że potrzebuje Past Continuous.
Inny problem pojawia się wtedy, gdy uczniowie próbują stosować Past Continuous do każdej czynności, która trwała trochę dłużej. Pomaga wtedy pytanie:
Is this the background or the next event in the story?
Kierujemy w ten sposób uwagę na funkcję czasu, a nie tylko na długość czynności.
Warto też uważać, żeby nie oczekiwać zbyt szybko rozbudowanych historii. Na początku trzy lub cztery dobrze połączone zdania mogą być znacznie bardziej wartościowe niż długa wypowiedź, podczas której uczeń cały czas próbuje przypomnieć sobie reguły.
FAQ
Jak wytłumaczyć różnicę między Past Simple a Past Continuous?
Najłatwiej pokazać ją w historii. Past Continuous opisuje tło lub sytuację, która już trwała, a Past Simple wprowadza kolejne wydarzenia.
Jakie ćwiczenia na mówienie można wykorzystać do czasów przeszłych?
Dobrze sprawdzają się ilustracje sytuacyjne, karty background + event, historie z niespodziewanym zakończeniem, zadania typu alibi oraz proste zagadki detektywistyczne.
Czy storytelling sprawdzi się w klasach 6–8?
Tak. W młodszych grupach warto korzystać z obrazków, prostych promptów i gotowych początków zdań. Historia nie musi być długa – na początku wystarczą trzy lub cztery zdania.
Czy uczniowie powinni najpierw zrobić ćwiczenia gramatyczne?
Krótki etap kontrolowany jest bardzo pomocny, ale dobrze jest stosunkowo szybko przejść do kontekstu. Uczniowie muszą zobaczyć, do czego oba czasy są potrzebne w prawdziwej wypowiedzi
Co zrobić, jeśli uczeń zatrzymuje się przed każdym czasownikiem?
Warto zmniejszyć liczbę decyzji, które musi podejmować. Pomocny będzie schemat background → event, kilka gotowych początków zdań albo krótki zestaw czasowników potrzebnych w danej historii.
Od ćwiczenia gramatycznego do historii
Past Simple i Past Continuous łatwiej przenieść do swobodnej wypowiedzi, kiedy uczniowie widzą, jaką funkcję oba czasy pełnią w opowiadaniu. Najpierw tworzą tło, później dodają wydarzenie, a z czasem zaczynają samodzielnie rozwijać historię.
Nie trzeba przy tym rezygnować z ćwiczeń kontrolowanych. Warto jednak potraktować je jako jeden z etapów, a nie miejsce, w którym kończy się praca z gramatyką.
Dodaj komentarz